SOS: Ontzag voor ASV1 onterecht – door Marten Berghuis

5 februari 2026, Arnhem uit. Dat wil zeggen: A.S.V. 1. Code geel of oranje lagen in het verleden; we kregen groen licht om over de IJssel zuidelijk te rijden. Van tevoren was er veel ontzag voor de club die de plek onder ons bezet. Potentieel hebben ze aardig wat kanonnen in huis en die worden ook vaak opgesteld. Maar wat dacht je van Z.S.G. 1? We staan niet voor niets tweede, achter het voorlopig ongenaakbare Max Euwe 1. Hier en daar zou een ratingverschilletje overbrugd moeten worden, is het reële verhaal. Hoe verging het ons?

In de zinderende ambiance van de clubavond van A.S.V. waanden we ons in het Wimbledon van het schaken. Acht tegen acht, waarvan slechts de helft voldeed aan het wit van de dresscode. Wie had gedacht dat dit predicaat Tata Steel Chess toebehoort, heeft het mis. Aan Vlamoven 22 werd het geheim van de smid bediscussieerd over de 64 velden van het schaakbord.

René kon zich volop op zijn teamleiderschap focussen door een snelle remise te pakken (en en-passant wat ratingpunten op te strijken). Geen slechte deal.

Een resultaat dat des te beter te begrijpen valt in de context van de overige partijen. Iedereen stond goed. Nou ja, Andries had een remiseaanbod geweigerd zien worden.

Na René was Noah klaar. Een knappe remise. De partij werd rustig opgebouwd, waarbij in eerste instantie positionele keuzes de voorkeur kregen boven tactische. In tweede instantie ook:

Wat dacht je van hakken op f3? Met het idee gxf3–Pxd4. Op Da4 vindt de computer dameruil zelfs geen probleem, omdat je met Lf6 wel heel dominant bent op de zwarte velden. Enfin, ik begrijp de aarzeling. Er werd gekozen voor Kh8; de sterke zwarte loper kwam er alsnog. Niet veel later werden de zetten herhaald: remise.

Daarna was Marten klaar. Herkent u de structuur?

De Hippopotamus Defence. Waar komt die naam vandaan? Ik heb ergens eens gelezen dat de stelling doet denken aan een nijlpaard dat onder water wacht en ineens vanuit het niets een verwoestende aanval kan starten. In de partij ging zwart kort. Wit creëerde spel met h4 en zwart antwoordde in het centrum met d5. Even later werd remise geaccepteerd in een stelling die in de analyse nog rijk aan mogelijkheden bleek.

Daarna was Bas, geloof ik, klaar. Hij zag een pion tegen zich geofferd worden voor spel. Toen dat spel er niet in bleek te zitten, bood de tegenstander remise aan. Dat was hier:

Bas speelde het wat onhandig, waardoor later toch berust moest worden in remise.

Ferdinand speelde even later ook remise. Even een adempauze na zijn vier 1-tjes. De opening was niet gek en bovendien het soort spel dat F het liefst heeft. Concreet is de stelling nooit helemaal uit balans geweest, al had hier:

Pf5 gespeeld kunnen worden in plaats van ruilen op e1, met de beste kansen voor zwart. De gekozen voortzetting leidde niet veel later tot remise

Walter stond in de loop van de avond een pion voor en had ook nog eens klokvoordeel. Dat hij een slordige 350 punten moest overbruggen, was toen nog niet terug te zien. Een mooie, speelbare stelling, maar helaas greep Walter mis en bleek het niet meer te repareren. Dapper strijdend ten onder.

Andries en Brian waren dus nog bezig.

Andries had op de vooravond van de veldslag een parley met zijn tegenstrever.

“Het hoeft niet tot een veldslag te komen,” zei Andries, terwijl achter hem de belegering in volle gang was. “Wij bieden vrede aan en vergeven u zelfs de soldaat die zojuist in de schermutselingen gesneuveld is.”

“Ben je wel goed bij je hoofd?” zei de zwarte legeraanvoerder vanaf de ophaalbrug, zijn boogschutters met gespannen pezen tussen de kantelen achter zich. “Die soldaat smaakt naar meer en ik heb er alle vertrouwen in dat ik na jouw aanval nog fier overeind sta!”

“Dan laat u mij geen keuze,” antwoordde Andries. En hij liep terug naar zijn troepen om leiding te geven aan de aanval.

f4, wat anders? In moordend tempo wisselden aanvallende witte zetten zich af met verdedigende zwarte zetten. Beide spelers lieten steken vallen in het geweld, maar uiteindelijk gaf Andries het niet meer weg na deze stelling:

…Th6 is net gespeeld, waar Txh2+! nog redde. Zie dat maar eens. Andries ging verder met Pxg6 en maakte het mooi af.

Brian had weinig geslapen en wilde eigenlijk een systeempje spelen. Dat is volgens mij niet helemaal gelukt. Want wat is dit nou weer?

Het komt er eigenlijk op neer dat zwart meer moeite had het paard op a8 te vangen dan wit met het paard op a1. Brian leek inderdaad de betere kaarten te hebben gedurende de partij. Een ogenschijnlijk onschuldige koningszet verloor een cruciaal tempo. Een beetje koffiedik kijkend leek Brian een witveldige loper en een h-pion over te houden. Voordat dat kon gebeuren, werd besloten tot remise.

4–4 derhalve.