De parcoursbouwers lijken dit seizoen weinig problemen te hebben met het organiseren van dingen in januari. Niet alleen een afgelaste KNSB ronde waarvoor van tevoren geen inhaaldatum gepland was, maar ook nog een SOS wedstrijd. Gelukkig was er voor dit evenement geen sneeuwvlokje voorspeld en was er ook geen trigger-happy Elfstedencomité om drie dagen van tevoren te besluiten dat het ab-so-luut niet door kon gaan. Daarom was het gewoon ZSG – O&O in de Terp.

Of nouja, gewoon? Door een enkel in het gips en door vaste SOS-klanten die in Wijk aan Zee de grafietregens trotseren waren we niet compleet. Nog meer onheil: op weg naar de Terp liep Albert een blessure op maar dat weerhield hem er niet van om bord 6 te verdedigen.

Als je niet kunt winnen, dan moet je zorgen dat je niet verliest. Het vooruitzicht om nog 50 keer die hand boven tafel te hijsen, een zet te doen, de klok in te drukken en die zet dan ook nog op een leesbare manier op het blaadje te noteren was ineens niet zo heel aanlokkelijk. Daarom maar een fraaie plusremise genoteerd met de zwarte stukken.

Edit: pas na het schrijven van dit verslag kwam ik er achter dat Albert achter de witte stukken zat. Die fraaie plusremise komt dus op naam van zijn tegenstander.

Daarmee was Albert helaas van de 100% af voor dit SOS seizoen, maar er kwamen er ook twee bij. De eerste die op 1 uit 1 kwam was Boris. Het eerste wat opviel was dat de zwarte dame heel irritant aan het voorkomen was dat Boris kon rokeren. Een op het oog verschrikkelijke situatie, ware het niet dat de dame van Boris net zo vervelend terugdeed. Hou je mij in de houdgreep? Geen probleem, dan hou ik jou ook gewoon in de houdgreep en dan zien we wel weer verder.

Het deed me denken aan een beeld wat in De Fundatie staat: De Worstelaars van Fred Carasso.

Het deed me ook denken aan een partij van mezelf, enkele jaren geleden in Dieren. Na 14.Pc4 is het idee Pa5!, een irritante positionele dreiging. Ik had weinig trek om mijn a8-toren de binden aan een pion met 14…a5 of 14…Tab8, dus er zat maar één ding op: hetzelfde terugdoen! 14…P7b6 15.Pa5 Pa4! Mijn tegenstander verklaarde na de partij dat hij totaal gemist had dat ik precies dezelfde paardmanoeuvre ter beschikking had.

Nu naar de partij van Boris, met twee glurende dames.

Het definitieve kantelpunt in de partij. De engine geeft een geraffineerde manier om die koningsvleugel tot leven te wekken, ten koste van een pion weliswaar: 17…Ph6 18.Tc1 g5 19.Lxg5 De4+! 20.Le3 Pf5 en het oogt alweer wat frisser. Hans Spoelstra kwam echter met 17…Da6? 18.Tc1 Td8 19.Tc8 Db6. Nu is de druk van de ketel, en de h1-toren besliste op c7 de partij. 20.Lb4! Deze zet komt alleen in het verslag omdat het de enige niet-nummer-1-zet was volgens de Lichess app van Boris. De evaluatie ging echter van +5 naar +6, wat Boris de uitspraak ontlokte: “Ik heb de engine verslagen!”. Niet slecht, voor een invaller.

Brian en Walter speelden remise, de een was daar begrijpelijkerwijs wat meer tevreden mee dan de ander. Andre van der Elst (goede snelschaker, dat wel!) heb ik met wit nog nooit kunnen betrappen op het proberen te winnen van een sterkere tegenstander. De stofzuiger stond op standje maximaal en rond zet 20 waren de meeste lichte stukken en alle centrumpionnen daarin verdwenen. De partij van Walter verdient eigenlijk wel een diagram, want daar gebeurde dus wel het een en ander. Als we die nog te zien krijgen zal ik nog even in de pen klimmen en er wat leuks over bijvoegen.

Noah kwam met zwart prima uit de opening tegen een iets te passief gespeeld Engels van ons allen wel bekend Piet Bolhuis. Het ging snel van kwaad tot erger.

14…Pxa3
Nu moet je met wit wel voor de complicaties gaan met 15.e4, anders komt het niet goed.
15.Db3?
Het begin van een onzalig plan om geen pion achter te komen. Alleen staan de zwarte stukken zo harmonieus opgesteld dat er iets in móét zitten.
15…Pc2 16.Txa7 Pxd4 17.Dxb7 Lc5! 18.Ta2 Tc7 19.Da6 Ta7
En ja hoor, als alle stukken goed staan verschijnt de truc vanzelf: het is een schaakwijsheid die hier perfect uitkomt. Piet moet gedacht hebben: deze ZSG’er ken ik verder niet, dus ik ga zijn techniek nog even testen. Dat werd een treurige zwanenzang, Piet kwam er niet meer aan te pas.

Hetzelfde gold voor Johan Redeker, ook oud-ZSG en de tegenstander van Andries. 8.Pg1 is niet een zet die in veel theorieboekjes staat als succesverhaal voor wit.

De gatenkaas in de witte stelling verraadt wat er zo ongeveer gebeurd is: e4 Pg1 dus en even later weer exf3 en passant, een zet die op veel afkeuring kon rekenen in de zaal. Het was ook niet de allerbeste maar het idee was met actief stukkenspel al die zwakke velden beschieten en dat is aardig gelukt. Wat nu volgt is een simpele afwikkeling. 23…Lxf3 24.Dxf3 b4 25.cxb4 (instructief detail: 25.dxc5 Le5!) cxb4. Die pion is niet te stoppen, wit loopt een bak tempo’s achter in het centrum om het nog echt lastig te maken. 26.Tac1 Da2! en daar stond binnen no time een Q op b1.

Dan mijn eigen partij. Ik speelde tegen de opening waarmee ik zelf jarenlang een hoop spelers tot 2200 heb weten te pijnigen: de Leeuw. Omdat ik wist dat hij wist dat ik het wist koos ik voor een onorthodoxe aanpak met h4, h5. Haalt in elk geval g5, Pf8-g6-f4 er uit. Dat leek zijn vruchten af te werpen toen Wout Ekkelboom in deze stelling meende een rare zet te moeten doen.

11…Pxh5?
Zo drastisch was absoluut niet nodig, aangewezen was 11…0-0. Een zet die de familie Ekkelboom uit principe zo veel mogelijk vermijdt dus dan moet je wat.
12.Lxh5 g5 13.Lh2 gxh4 14.c5?!
Thematisch, maar dat gold natuurlijk ook voor het betere 14.f4 waarna c5 niet kan wegens Dd5! – Le6 is dan niet mogelijk wegens de penning, een motief dat nog terug zal komen.
14…Tg8 15.f4?
Op jacht naar de koning in het centrum maar het zwarte antwoord had ik onderschat. Niet dat ik daar tijdens de partij enige last van had, zowel mijn tegenstander als ik hadden het idee dat ik er dwars doorheen aan het beuken was. Juist was het “simpele” cxd6 Lxd6 16.Td1 Tg5 17.Dxd6 Dxd6 18.Txd6 Txh5 19.Lxe5 Txe5 20.Txh6 met winnend voordeel in het eindspel.
15…Pg4 16.Dc4 Tg7 17.0-0-0

Na 17…dxc5 zou ik hebben moeten concluderen dat het ergens mis was gegaan, maar ik kreeg gelukkig een herkansing.
17…Pxh2? 18.cxd6 Lxd6 19.e5 Pg4?
Nu is het definitief uit, na 19…Le7 staat het “gelijk” wat zoveel betekent als dat zwart nog een loeizware taak heeft om de stelling te verdedigen.
20.exd6 Dd7 21.Pe4 Df5 22.d7+!

Als langste van allemaal was Marc bezig, zelfs tot ruim na de laatste bus. De MVP van het Vlaggenschip trok in het middenspel het initiatief naar zich toe.

Het loperpaar, er zijn boeken vol over geschreven. De Macht van het Loperpaar is een aanrader, van Jan Timman. Is het hier nou goed of niet? Nou, dat hangt van een aantal zaken af. Kan wit f5 en e6 opspelen, dan staat hij natuurlijk totaal gewonnen. Kan zwart de blokkade van pionnen f4 en e5 (of e6) handhaven, dan is het een ander verhaal. Het ging als volgt:
22…Pf5
Wit moet van de blokkade af, dus aangewezen was hier 23.Pc2 Tad8 24.Pd4 Pxd4 25.cxd4 f5, waarna de strijd zich verplaatst naar de damevleugel. Wit behoudt dan het initiatief. Nu niet:
23.Tg1?! Tad8?!
Sterker was …f6! Na slaan op f6 is het paard gemount op f5 en als wit doorschuift valt die pion op termijn.
24.Le4 Pxg3+ (de blokkade is weg, maar het loperpaar nu ook) 25.Txg3 Dd7 (f6!) 26.Lf3?
Dit was de laatste kans om Pc2 te spelen, en dan op Dd2 Df1. De structuur van wit maakt dat hij de meeste eindspellen geruisloos verliest, dus hij moet leven van de aanval. 26…Dd2 27.Te2?? Dxf4.Ik zou hier graag zeggen dat de rest techniek was, maar in tijdnood werd het alsnog spannend.

Met ongelijke lopers is het devies: dreig iets. Wat dan ook. Lb4 is een heel vervelende.
52…Lc5
Ok, dat dreigt ook “iets”, maar deze is tactisch niet zo handig: 53.Dxc5! Dxc5 54.e7+ Kg7 55.e8Q. Hier staat de zwarte koning zó veilig dat je je zelfs stille zetten als Dd6 kunt veroorloven, dat wel.
53.Dc3? Th1? (nog steeds Lb4, Te1-e4, Kg7 en rustig aan een aanval bouwen: wit heeft he-le-maal niets)
54.Dxc5?
Nu kan het dan weer niet, zoals Marc hierna aantoont. 54.Td3! was echter genoeg voor remise, door de verschrikkelijke dreiging Td8 & e7+ moet zwart van ellende maar eeuwig schaak houden.
54… Th2+ 55.Tf2 Dxc5 56.e7+ Kg7 57.e8P+
Minorpromotie, met Advent of Chess is dit altijd de oplossing. Hier doet het niet zoveel.
57…Kf8 0-1.

Alweer een dikke uitslag, deze keer wat meer verdiend dan de vorige keer. Daarmee staan we nu zelfs tweede achter het sterrenteam van Max Euwe. Wat onze Kamper schaakvrienden betreft hoop ik dat ze erin weten te blijven, niet alleen omdat het gezellig volk is maar ook omdat ik doordeweeks net iets liever naar Kampen dan naar Groesbeek rijd.